» Haberin devamı...

SERAMİK KARO ENDÜSTRİSİ AMERİKA’DA NASIL GELİŞTİ?

Pittsburgh Encaustic Tile Company ilk başarılı karo şirketidir ve genelde 1876 yılından başlayarak ABD’de seramik karo üreten ilk imalatçı olarak kabul edilir.

Düz seramik karolar Amerika kıtasının birçok yerinde yaygın bir zemin kaplama malzemesi olsa da, seramik karolar ve çatı kiremitleri 17. yüzyılın başına kadar Kuzey Amerika Kolonilerinde üretilmiyordu. Ancak, Victoria döneminde seramik karo kaplaması ABD’de çok yaygınlaştı. Dekoratif karoların üretimi ABD’de 1870’lerde başladı ve 1930’a kadar gelişimini sürdürdü. Zamanın birçok mimari modasında olduğu gibi, seramik zemin karolarının Amerika’daki popülaritesinde ünlü mimar  Andrew Jackson’un etkisi büyüktür. 1850’de yayınlanan “Architecture of Country Houses” adlı kitabında, Downing konutlarda özellikle girişlerdeki pratikliğinden dolayı enkaustik zemin karolarının kullanımını tavsiye etmiştir.

Birkaç Avrupalı ve Amerikalı üreticinin dekoratif zemin karolarını sergilediği 1876 Philadelphia Centennial Exposition seramik zemin karolarının ABD’de popüler hale gelmesinde büyük rol oynamıştır. Başlangıçta, estetik kaygılar taşımayan ve sadece kullanım amaçlı karolar dışında seramik karoların büyük bölümü İngiltere’den ithal ediliyordu ve fiyatları pahalı olduğu için yalnız zengin Amerikalılar bu karoları satın alabiliyordu. İngiliz karo şirketleri Amerika’daki ihracat potansiyelini fark ettiler ve Amerikan pazarını kontrol etmek için Amerika’nın büyük şehirlerinde şubeler açtılar. İngilizlerin bu iş kolundaki tekeli 1870’lerde Amerikan karo endüstrisinin patlamasını tetikledi ve 1890’larda İngiltere’den yapılan ithalat çok büyük ölçüde durdu.

Seramik karoları fabrikalarının yerleri  uygun çamurun, kaolinin (dolgu olarak kullanılan beyaz çamur), feldispatın ve yakın bir pazarın bulunmasına göre değişmekteydi. Üretilen mamulün nakliyesi karlı satışları yakın bölgelerle sınırladığından, fabrikaların yerleri satıştaki başarıyı doğrudan etkileyen bir faktör olmuştur. Bennington, Vermont’taki United States Pottery (Birleşik Devletler Çömlekçilik) 1853 yılında enkaustik karo üretimi gerçekleştirmiş olsa da, Pittsburgh Encaustic Tile Company ilk başarılı karo şirketidir ve genelde 1876 yılından başlayarak ABD’de seramik karo üreten ilk imalatçı olarak kabul edilir.

Birleşik Devletlerde 1876 ile 1894 yılları arasında en az 25 karo şirketi kuruldu. Doğuda bu dönemde kurulan çoğu ünlü karo firması büyümelerini Boston çevresinde gerçekleştirmiştir. Bu firmalar arasında Chelsea Keramic Art Works, the Low Art Works, the Low Art Tile Works yer almaktadır. Ayrıca, Ortabatı Amerika’da İndiana, Michigan ve Ohio’da birçok fabrika kuruldu. 19. yüzyılın son çeyreğinde, Ohio’daki Zanesville şehri dünyanın en önemli çömlekçilik ve karo yapım merkezi olmuştu.  1876’da kurulan the American Encaustic Tiling Company Zanesville’deki ilk ve en başarılı üreticilerden biriydi. 1930’lara gelindiğinde ise, dünyanın en büyük karo şirketi olmuştu. 1935 yılında Ekonomik Buhran sonucu kapanana kadar büyük miktarlarda zemin karosu, süslemeli ve düz duvar karosu üretti.

20. yüzyılın başında endüstri batı yakasına kaydı ve fabrikalar burada kuruldu. Joseph Kirkham 1900 yılında Ohio’daki şirketi yangında yıkılınca Tropico, California’da Pacific Art Tile Company’i kurdu ve böylece batı yakasında seramik karo endüstrisi başlamış oldu. 1904 yılında, şirket Western Art Tile Company adını aldı ve 1909 yılında sektördeki yerini kaybetti. 20. yüzyılın başında Güney California’da, Los Angeles çevresinde diğer şirketler kuruldu. Özellikle, Batchelder & Brown 1920’li yıllarda sanatsal tasarımlar taşıyan karolarıyla ünlüydü. 1940’lı yılların başında California ABD’nin önde gelen karo üreticilerinden biri oldu.

Seramik mühendisleri, çömlekçiler ve sanatçılar bir fabrikadan diğerine geçiyorlar, bazen de işverenlerden memnun kalmadıklarında kendi fabrikalarını kuruyorlardı. Ayrıca, şirketler kullanılmayan fabrikaları tekrar işler hale getirip veya başka bir şirketi satın alıp ismini değiştirdikten sonra üretim kapasitelerini artırabiliyordu. Sonuç olarak, bugünkü şirketlerin çoğu bu sektörün öncüsü olan şirketlerin uzantısıdır.

Karo Endüstrisindeki Değişimler

1890’dan önce ABD’de üretilen karoların çoğunluğu enkaustikti ancak çoğu fabrika zamanla diğer türlerde karo üretmeye başladı. Trent Tile Company 1890’ların ortasında hem beyaz hem de renkli mozaik karolar üretmeye başladı. Beyaz camsı karoların yanı sıra el yapımı görüntüsü veren rengarenk fayanslar gibi renkli, sırlı daha dekoratif karolar üretilmeye başlandı.

20. yüzyılın başlarında, çoğu seramik karo firmasının kendine ait tasarım departmanları bulunurken, bazı şirketler profesyonel tasarımcıların tasarımlarını kullanıyordu. Tanınmış tasarımcılar belli firmaların belli bir ürünü üzerinde çalışması için tutulurdu. Bu tasarımcılar bir şirketin ardından diğer bir şirket için çalışmaya başlıyorlardı ve bu da farklı şirketlerin aynı desenleri kullanmasına neden oluyordu. 19. yüzyılın ikinci yarısında hazır-karıştırılmış sır ve renkler de satılmaya başlandı. Bundan önce kendi renk ve sırlarını karıştırmak zorunda olan üreticiler için bu yenilik büyük bir avantajdı.

20. yüzyılda, zemin karosu endüstrisi gelişmeye devam etti. Modern üretim teknikleri gelişmiş makineler, yeni malzemeler ve dekorasyon teknikleri kullanıyordu. 2. Dünya Savaşı’nın ardından endüstride büyük gelişmeler oldu. Daha önceden fırında 70 saat kalması gereken toz-pres yöntemiyle üretilen karoların üretimi artık ham madde aşamasından, ürünün tamamlanmasına, kutulanmasına ve nakliyesine kadar 2 saatten az zaman alıyordu. Kurutulmuş, sırsız karoların üzerine üretim bandı tarafından fırınlara taşınırken renkli sır atılıyordu ve ekstrüzyon işlemi karoların aynı kalınlık ve boyda kesilmesini sağlıyordu. Karo üretimindeki değişimler yeni renkler, sırlar ve dekorasyon teknikleri ile birlikte çeşitli şekil ve boyutları da beraberinde getirdi.

20. yüzyılın ilk çeyreğinde, özellikle konut mimarisinde gittikçe daha az enkaustik zemin karosu kullanılır oldu. Seramik mozaik karoların ortaya çıkışı enkaustik zemin karolarının düşüşünde büyük rol oynamıştır. Daha esnek zemin malzemelerinin yanı sıra arası kauçuk dolgulu zemin karolarının ortaya çıkışı yalnız enkaustik karoların değil aynı zamanda diğer seramik karo kaplamaların düşüşünde etkili olmuştur. Bu yeni malzemeler yalnız ucuz değil, aynı zamanda diğerleri kadar da kırılgan değillerdi; daha hafif ve inceydiler ve döşemesi de daha kolaydı.

Seramik mozaik karolar 1930’lardan sonra da kullanımda kaldılar çünkü yeni geliştirilen bir teknik, bu tür küçük karoların döşenmesini kolaylaştırmıştı. Karolar 12’ x 12’ boyutlarında kağıt tabakaların üzerine dekoratif desenlerle yerleştiriliyor ve çimentonun üzerine yerleştirilmeye hazır bir şekilde satılıyordu. Girift mozaik zemin dizaynları özel ve kamu binalarının girişlerinde çok yaygın kullanılmaya başlandı. Küçük, beyaz, yuvarlak, kare, sekizgen şekillerdeki sırsız karolar özellikle banyolar için kir tutmaz özellikleriyle pazarlanırken, daha büyük, dikdörtgen, beyaz, sırlı karolar banyo duvarları için kullanıyordu. Renkli karolar da özellikle banyolar ve mutfaklarda çok popülerdi. O dönemin diğer seramik yer karolarından daha kalın ve büyük olan kare şeklindeki sırsız karolar genelde kamuya ait binalarda, çalışma odalarında, kütüphanelerde, yemek odalarında ve evlerin oturma odalarında kullanılıyordu.

 » Ana Sayfa